مدل ساختاری رابطه نظریه خود با بهزیستی تحصیلی براساس نقش میانجیگر جهتگیری هدف در دانشآموزان دختر دوره اول متوسطه
کلمات کلیدی:
نظریه خود, بهزیستی تحصیلی, جهتگیری هدف, معادلات ساختاری, دانشآموزان دخترچکیده
هدف پژوهش بررسی مدل ساختاری رابطه نظریه خود با بهزیستی تحصیلی با نقش میانجی جهتگیری هدف در دانشآموزان دختر دوره اول متوسطه است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی–همبستگی مبتنی بر مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانشآموزان دختر دوره اول متوسطه شهر ساری در سال تحصیلی 1405–1404 بود. نمونهای 350 نفری به روش در دسترس انتخاب شد. ابزارهای مورد استفاده شامل مقیاس نظریه خود، پرسشنامه بهزیستی تحصیلی و پرسشنامه جهتگیری هدف پیشرفت بود. تحلیل دادهها با استفاده از SPSS.v26 و AMOS.v23 و با بهکارگیری تحلیل عاملی تأییدی و مدلیابی معادلات ساختاری انجام گرفت. شاخصهای برازش، نرمال بودن، همخطی و مفروضههای تحلیلی مطابق استانداردهای آماری بررسی شدند. یافتهها نشان داد نظریه خود و جهتگیری هدف در مجموع 45 درصد از واریانس بهزیستی تحصیلی را تبیین میکنند. باورهای افزایشی نظریه خود اثر مستقیم معناداری بر جهتگیری هدف گرایشی (β=0.29, p=0.009) و اثر غیرمستقیم مثبت و معناداری بر بهزیستی تحصیلی داشت (β=0.248, p=0.001). باورهای ذاتگرایانه اثر منفی و معناداری بر جهتگیری هدف گرایشی (β=-0.366, p=0.001) و اثر غیرمستقیم منفی بر بهزیستی تحصیلی نشان داد (β=-0.210, p=0.001). جهتگیری گرایشی اثر مثبت و معنادار بر بهزیستی تحصیلی (β=0.480, p=0.001) و جهتگیری اجتنابی اثر منفی معنادار بر آن داشت (β=-0.276, p=0.001). مسیرهای میانجی براساس روش بارون و کنی تأیید شدند. نتایج نشان میدهد باورهای افزایشی ذهنیت رشد از طریق جهتگیری هدف گرایشی موجب افزایش بهزیستی تحصیلی میشوند، در حالیکه باورهای ذاتگرایانه با جهتگیریهای هدف اجتنابی و عملکردی مرتبط بوده و به کاهش بهزیستی تحصیلی منجر میشوند. این مدل میتواند مبنایی برای طراحی مداخلات آموزشی و انگیزشی در مدارس دخترانه باشد.
دانلودها
مراجع
Abdollahi, M., Darbani, S. A., & Parsakia, K. (2022). Structural equations the effect of logical-critical thinking style with academic achievement with the mediating role of action control in high school students [Original Research]. Journal of Assessment and Research in Applied Counseling, 4(3), 64-78. https://doi.org/10.52547/jarac.4.4.64
De Castella, K., & Byrne, D. (2015). My Intelligence May Be More Malleable Than Yours: The Revised Implicit Theories of Intelligence (Self-Theory) Scale Is a Better Predictor of Achievement, Motivation, and Student Disengagement. European Journal of Psychology of Education, 30, 245-267. https://doi.org/10.1007/s10212-015-0244-y
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2018). Self Determination Theory: Basic Psychological Needs in Motivation, Development, and Wellness. Guilford Press. https://psycnet.apa.org/record/2017-04680-000
Dweck, C. S. (2000). Mindset: The New Psychology of Success. Random House. https://icrrd.com/public/media/01-11-2020-205951Mindset%20by%20Carol%20S.%20Dweck.pdf
Han, T. T., Guo-xing, X. U., & Lu, W. (2025). Examining the Effects of Different Types of Achievement Goal Orientation on Undergraduate Students’ Engagement in Distance Learning: The Mediating Effect of Self-Efficacy. Behavioral Sciences, 15(1), 39. https://doi.org/10.3390/bs15010039
Khodashahi, F. (2025). The Relationship Between Basic Psychological Needs and Goal Orientation with Pupils' Academic Buoyancy. Recent Innovations in Psychology, 2(1), -. https://doi.org/10.22034/rip.2024.464404.1040
Khosravi Pour, Z., Toosi, D., & Mazaheri Pour, F. (2024). The Relationship Between Positive School Orientation and Academic Well-being of Students with the Mediating Role of Cognitive Flexibility. Applied Psychological Research, 15(3), 97-112. https://journals.ut.ac.ir/article_98012.html
Orhan, S. İ., & Aydın, A. (2025). Comparison of Face-to-face and Distance Education Based on Incremental Self-theory in terms of Students' Academic Achievement, Self-confidence, and Motivation and Teacher Views. Kastamonu Education Journal, 33(1), 17-34. https://doi.org/10.24106/kefdergi.1628225
Parsakia, K., Darbani, S. A., Rostami, M., & Saadati, N. (2022). The Effectiveness of Strength-Based Education on the Academic Performance of Students. Adolescent and Youth Psychological Studies, 3(3), 194-201. https://doi.org/10.61838/kman.jayps.3.3.16
Pintrich, P. R., & De Groot, E. V. (1990). Motivational and Self-Regulated Learning Components of Classroom Academic Performance. Journal of Educational Psychology, 82(1), 33-40. https://doi.org/10.1037/0022-0663.82.1.33
Rahmanian, Z. (2025). The relationship between metacognition and positive metaemotion with autonomy and goal orientation in male and female athletes. Sports Psychology Studies, 14(48). https://journals.ssrc.ac.ir/article_4401.html?lang=en
Rebane, L., & van Doorslaer, T. (2025). Translators' Implicit Theories of Translation and Their Relations to Goal Orientation, Self-Efficacy and Self-Regulation. The Interpreter and Translator Trainer, 1-19. https://doi.org/10.1080/1750399X.2025.2453349
Steinberg, O., Kulakow, S., & Raufelder, D. (2024). Academic self-concept, achievement, and goal orientations in different learning environments. European Journal of Psychology of Education, 39(4), 3893–3917. https://doi.org/10.1007/s10212-024-00825-6
Suwarti, S., Irianti, S. P., & Meilani, E. R. (2024). The Influence of Achievement Goal Orientation and Classroom Climate on Academic Resilience in Students of Sma Negeri 4 Purwokerto. https://doi.org/10.4108/eai.18-7-2023.2343411
Taylor, C. (2016). 'I Just Seem to Be a C Sort of Person': Self-Theory and Academic Achievement. Studies in the Education of Adults, 44(1), 101-113. https://doi.org/10.1080/02660830.2012.11661626
Theus, A. L. (2018). Does Context Matter? Investigating Factors Related to Students' Academic Achievement in Classroom and Online Courses https://research.amanote.com/publication/F5y_3HMBKQvf0Bhi3ovl/does-context-matter-investigating-factors-related-to-students-academic-achievement-in
Yazdani, F., Talab Pasand, S., & Rahimian, I. (2024). The Mediating Role of Goal Orientation in the Relationship Between Central Self-Evaluation and Academic Performance in Physics. Educational Studies and Schooling, 13(2), 1-13. https://pma.cfu.ac.ir/article_3654.html
Zhao, H., Zhang, Z., & Heng, S. (2024). Grit and college students' learning engagement: Serial mediating effects of mastery goal orientation and cognitive flexibility. Current Psychology, 43(8), 7437-7450. https://doi.org/10.1007/s12144-023-04904-7
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Shiva Zare (Author); Jamal Sadeghi (Corresponding author); Alireza Homayouni, Tahmoures Aghajani Heshejin (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
