مقایسه اثربخشی تنظیم هیجان و روان‌درمانی وجودی بر ارتقای عزت‌نفس سالمندان ساکن سرای سالمندان
کلمات کلیدی:
عزت‌نفس, تنظیم هیجان, روان‌درمانی وجودی, سالمندان, خانه سالمندانچکیده
پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی مداخله مبتنی بر تنظیم هیجان و روان‌درمانی وجودی بر ارتقای عزت‌نفس سالمندان ساکن سرای سالمندان انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل سالمندان 65 تا 84 ساله ساکن خانه سالمندان آسمان در شهر تهران در سال 2026 بود. بر اساس برآورد نرم‌افزار G*Power و با در نظر گرفتن احتمال ریزش، 60 نفر به روش در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه 20 نفره شامل روان‌درمانی وجودی، تنظیم هیجان و کنترل تخصیص یافتند. دو گروه آزمایش طی هشت جلسه 90 دقیقه‌ای مداخله دریافت کردند، درحالی‌که گروه کنترل مداخله اختصاصی دریافت نکرد. عزت‌نفس با پرسشنامه عزت‌نفس کوپر اسمیت در سه مرحله اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون‌های تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند. نتایج نشان داد اثر زمان بر عزت‌نفس معنادار بود، F = 36.32, p < 0.001, η²p = 0.39. اثر اصلی گروه معنادار نبود، F = 1.57, p = 0.21, η²p = 0.05، اما تعامل زمان و گروه معنادار بود، F = 7.53, p = 0.010, η²p = 0.21. مقایسه‌های بونفرونی نشان داد عزت‌نفس از پیش‌آزمون به پس‌آزمون به‌طور معناداری افزایش یافت (MD = 1.36, p = 0.003)، همچنین تفاوت پیش‌آزمون و پیگیری (MD = 2.68, p < 0.001) و پس‌آزمون و پیگیری (MD = 1.31, p < 0.001) معنادار بود. هر دو مداخله تنظیم هیجان و روان‌درمانی وجودی با بهبود و تداوم افزایش عزت‌نفس در سالمندان همراه بودند، هرچند برتری قطعی یکی از دو مداخله بر دیگری تأیید نشد.
دانلودها
مراجع
AshaRani, P. V., Lai, D., Koh, J., & Subramaniam, M. (2022). Purpose in Life in Older Adults: A Systematic Review on Conceptualization, Measures, and Determinants. International journal of environmental research and public health, 19(10), 5860. https://doi.org/10.3390/ijerph19105860
Balouchi, M., Alipour, F., Sabzi Khoshnami, M., Roshanfekr, P., & Sheti, M. (2025). Psychosocial Needs of Community-Dwelling Older Adults: A Qualitative Study. Salmand: Iranian Journal of Ageing, 20(2), 256-269. http://salmandj.uswr.ac.ir/article-1-2828-fa.html
Chang, A., & Park, Y. H. (2012). Effects of an Empowerment Program on the Adjustment of Older Adults to Nursing Home Life. Journal of Korean Academy of Nursing, 42(4), 559-567. https://doi.org/10.4040/jkan.2012.42.4.559
Edwards, C. E., Mao, L., Rhee, J., & Sinclair, C. (2026). Meaning-Making Processes among Older Adults with Life-Limiting Conditions: An Integrative Review. Aging & mental health, 1-93. https://doi.org/10.1080/13607863.2026.2661807
Gross, J. J. (2007). Handbook of Emotion Regulation. The Guilford Press.
Gross, J. J. (2015). Emotion Regulation: Current Status and Future Prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1-26. https://doi.org/10.1080/1047840X.2014.940781
Hausknecht, S., Low, L. F., O’loughlin, K., McNab, J., & Clemson, L. (2020). Older Adults’ Self-Perceptions of Aging and Being Older: A Scoping Review. The Gerontologist, 60(7), e524-e534. https://doi.org/10.1093/geront/gnz153
Isaacowitz, D. M., & English, T. (2024). Beyond Strategies: The When and Why of Emotion Regulation in Aging. Current opinion in psychology, 56, 101763. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2023.101763
Jadidi, A., Sadeghian, E., Khodaveisi, M., & Fallahi-Khoshknab, M. (2022). Spiritual Needs of the Muslim Elderly Living in Nursing Homes: A Qualitative Study. Journal of religion and health, 61(2), 1514-1528. https://doi.org/10.1007/s10943-021-01263-0
Khanehkashi, A., & Asghari, A. (2024). Examining the Effect of Psychological Well-Being on the Lives of Older Adults Second National Conference on New Findings in Applied Psychology, Amol.
Lertsuwan, K., Soonthornchaiya, R., & Bunthumporn, N. (2025). Effects of a Meaning in Life Enhancement Program on Depression among Older Adult Residents of Assisted Living Facilities. Geriatric Nursing, 61, 287-292. https://doi.org/10.1016/j.gerinurse.2024.11.015
Lin, C. L., Chen, R., Kustanti, C. Y., Chu, H., Lee, C. K., Banda, K. J., & Chou, K. R. (2024). The Effectiveness of Emotion-Oriented Approaches on Psychological Outcomes and Cognitive Function in Older Adults: A Meta-Analysis of Randomised Controlled Trials. Journal of global health, 14, 04123. https://doi.org/10.7189/jogh.14.04123
Maheshwari, S. K., Chaturvedi, R., & Sharma, P. (2021). Effectiveness of Psycho-Educational Intervention on Psychological Distress and Self-Esteem among Resident Elderly: A Study from Old Age Homes of Punjab, India. Clinical Epidemiology and Global Health, 11, 100733. https://doi.org/10.1016/j.cegh.2021.100733
Nagel, L. C., Cavallini, A. Q., Tesky, V. A., Schall, A., Katerinis, K. C., Meidinger, C., & Stangier, U. (2024). Emotion Regulation in Older Nursing Home Residents with and without Depression and Younger Comparison Samples. Geriatric Nursing, 59, 535-542. https://doi.org/10.1016/j.gerinurse.2024.07.014
Neacsiu, A. D., Bohus, M., Linehan, M. M., & Gross, J. J. (2014). Handbook of Emotion Regulation.
Niveau, N., New, B., & Beaudoin, M. (2021). Self-Esteem Interventions in Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of research in personality, 94, 104131. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2021.104131
Reitz, A. K. (2022). Self-Esteem Development and Life Events: A Review and Integrative Process Framework. Social and Personality Psychology Compass, 16(11), e12709. https://doi.org/10.1111/spc3.12709
Tully-Wilson, C., Bojack, R., Millear, P. M., Stallman, H. M., Allen, A., & Mason, J. (2021). Self-Perceptions of Aging: A Systematic Review of Longitudinal Studies. Psychology and Aging, 36(7), 773. https://doi.org/10.1037/pag0000638
Vos, J., Craig, M., & Cooper, M. (2015). Existential Therapies: A Meta-Analysis of Their Effects on Psychological Outcomes. Journal of consulting and clinical psychology, 83(1), 115. https://doi.org/10.1037/a0037167
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1404 Maryam Mehdipour (Author); Shahnaz Mohammadi (Corresponding author); Mansooreh Fazilati (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
