مجله شناخت، رفتار، یادگیری 1 پیاپی ۲ 2024 07 04 Analyzing the Role of Problem-Based Learning in Developing Critical Thinking Skills in Secondary School Students تحلیل نقش یادگیری مبتنی بر حل مسئله در پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان مقطع متوسطه 171 181 10.61838/jcbl.1.2.11 FA سیروس زارعی کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران منصور درخشنده کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Journal Article 2024 04 18 <p>This study aimed to examine the role of problem-based learning in fostering critical thinking skills among secondary school students. This qualitative study employed an interpretive phenomenological approach. Data were collected through semi-structured interviews with 25 purposively selected secondary school students in Tehran. Interviews continued until theoretical saturation was reached. Thematic analysis was conducted using NVivo software. The results indicated that problem-based learning significantly enhances critical thinking skills. Three main themes emerged: "Analytical and Logical Reasoning," "Informed and Creative Decision-Making," and "Cognitive and Emotional Self-Regulation." Students reported improvements in analyzing complex problems, increased creativity in problem-solving, greater cognitive flexibility, and enhanced self-regulation skills in learning. Problem-based learning is an effective approach for developing students' critical thinking skills and can contribute to improving their cognitive abilities, decision-making, and independent learning. The findings suggest that educational systems should integrate this approach into curricula to cultivate critical thinking competencies among students.</p> <p>این پژوهش با هدف بررسی نقش یادگیری مبتنی بر حل مسئله در پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان مقطع متوسطه انجام شد. این پژوهش از نوع کیفی بود و با استفاده از روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۵ دانش‌آموز مقطع متوسطه شهر تهران که به‌صورت هدفمند انتخاب شده بودند، جمع‌آوری شد. مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار NVivo و روش تحلیل مضمون استفاده شد. نتایج نشان داد که یادگیری مبتنی بر حل مسئله تأثیر قابل‌توجهی بر بهبود مهارت‌های تفکر انتقادی دارد. در این راستا، سه دسته اصلی شامل "تحلیل و استدلال منطقی"، "تصمیم‌گیری آگاهانه و خلاقانه"، و "خودنظم‌دهی شناختی و هیجانی" استخراج شد. دانش‌آموزان گزارش کردند که این روش آموزشی باعث بهبود توانایی تحلیل مسائل پیچیده، افزایش خلاقیت در حل مسائل، انعطاف‌پذیری شناختی بیشتر، و تقویت مهارت‌های خودتنظیمی در یادگیری شده است. یادگیری مبتنی بر حل مسئله رویکردی مؤثر در پرورش تفکر انتقادی دانش‌آموزان محسوب می‌شود و می‌تواند به بهبود مهارت‌های شناختی، تصمیم‌گیری، و یادگیری مستقل آن‌ها کمک کند. یافته‌های این پژوهش پیشنهاد می‌کند که نظام‌های آموزشی با ادغام این رویکرد در برنامه‌های درسی، زمینه توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی را در دانش‌آموزان فراهم آورند.</p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/90/69