مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1406 02 01 The Relationship Between Self-Differentiation and Identity Dimensions with Students’ Political and Social Attitudes: The Mediating Role of Personality Traits رابطه تفکیک خویشتن و ابعاد هویتی با نگرش سیاسی و اجتماعی دانشجویان: نقش میانجی ویژگی‌های شخصیتی 1 21 FA علیرضا صفرلوئی دانشجوی دکتری، گروه فعالیت سازمانی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران نعیمه محب استادیار، گروه روان‌شناسی بالینی، واحد علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران شهرام واحدی استاد، گروه روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 1405 02 12 <p>This study aimed to investigate the mediating role of personality traits in the relationships of self-differentiation and identity dimensions with university students’ political and social attitudes. This descriptive-correlational study employed path analysis. The statistical population consisted of students at the Islamic Azad University, Tabriz Branch, during the 2023–2024 academic year, from whom 300 participants were selected through convenience sampling. Data were collected using the Self-Differentiation Questionnaire, Extended Objective Measure of Ego Identity Status, NEO Five-Factor Inventory, Right-Wing Authoritarianism Scale, and Harrison Social Orientation Scale. Pearson correlation and structural equation modeling were conducted using SPSS-24 and AMOS-24. Self-differentiation had no significant direct effect on political or social attitudes, whereas achieved identity exerted a significant direct effect on political attitude, and achieved, moratorium, and foreclosure identity statuses significantly predicted social attitude. Openness to Experience significantly mediated the relationship of self-differentiation with political attitude (β=-0.045) and social attitude (β=0.046), while Conscientiousness mediated the relationship between self-differentiation and social attitude (β=0.061). Openness to Experience also significantly mediated the relationships between all identity dimensions and both political and social attitudes. Agreeableness mediated selected pathways from identity statuses to political attitude, whereas Neuroticism and Conscientiousness mediated selected pathways from identity statuses to social attitude. The final structural model demonstrated acceptable fit indices (χ²/df=2.89, CFI=0.94, GFI=0.93, TLI=0.95, RMSEA=0.072). Personality traits, particularly Openness to Experience and Conscientiousness, constitute important mechanisms through which self-differentiation and identity statuses are associated with students’ political and social attitudes. The findings underscore the importance of cognitive flexibility and internal organization in explaining the development of socio-political orientations among university students.</p> <p> </p> <p> </p> <p><strong> </strong></p> <p>پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی ویژگی‌های شخصیتی در رابطه تفکیک خویشتن و ابعاد هویتی با نگرش‌های سیاسی و اجتماعی دانشجویان انجام شد. این پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز در سال تحصیلی 1402-1403 بود که از میان آنان 300 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تفکیک خویشتن، نسخه توسعه‌یافته مقیاس عینی وضعیت هویت ایگو، پرسشنامه پنج‌عاملی نئو، مقیاس استبدادگرایی جناح راست و مقیاس جهت‌گیری اجتماعی هاریسون بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS-24 و AMOS-24 تحلیل شدند. نتایج نشان داد تفکیک خویشتن اثر مستقیم معناداری بر نگرش سیاسی و اجتماعی نداشت، در حالی که هویت پیشرفته بر نگرش سیاسی اثر مستقیم معناداری داشت و هویت‌های پیشرفته، به‌تعویق‌افتاده و زودشکل‌یافته به‌طور مستقیم نگرش اجتماعی را پیش‌بینی کردند. بازبودن به تجربه، رابطه تفکیک خویشتن با نگرش سیاسی (β=-0.045) و نگرش اجتماعی (β=0.046) را به‌طور معناداری میانجی‌گری کرد و وظیفه‌شناسی نیز میانجی رابطه تفکیک خویشتن با نگرش اجتماعی بود (β=0.061). بازبودن به تجربه همچنین در رابطه همه ابعاد هویت با نگرش‌های سیاسی و اجتماعی نقش میانجی معناداری داشت. توافق‌پذیری در برخی مسیرهای هویت به نگرش سیاسی و روان‌رنجورخویی و وظیفه‌شناسی در برخی مسیرهای هویت به نگرش اجتماعی نقش میانجی داشتند. شاخص‌های برازش مدل نیز مطلوب بودند (χ²/df=2.89، CFI=0.94، GFI=0.93، TLI=0.95، RMSEA=0.072). ویژگی‌های شخصیتی، به‌ویژه بازبودن به تجربه و وظیفه‌شناسی، سازوکارهای مهمی در انتقال اثر تفکیک خویشتن و وضعیت‌های هویتی به نگرش‌های سیاسی و اجتماعی دانشجویان هستند و نشان می‌دهند که انعطاف‌پذیری شناختی و سازمان‌یافتگی درونی در شکل‌گیری جهت‌گیری‌های اجتماعی-سیاسی نقش اساسی دارند.</p> <p> </p> <p> </p> <p> </p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/523/350