مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 12 1405 07 01 Predicting Aggression and Anxiety in Adolescents Based on Executive Brain Function پیش‌بینی پرخاشگری و اضطراب نوجوانان بر اساس کارکرد اجرایی مغز 1 14 10.61838/jcbl.428 FA حمیده مظفری کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، واحد گرمسار ، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار. ایران حانیه سادات حسن‌زاده طباطبایی کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، واحد گرمسار ، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار. ایران Journal Article 1404 09 12 <p>The present study aimed to predict aggression and anxiety in adolescents based on executive brain functions among female high school students in Islamshahr. This applied study employed a descriptive-correlational design. The statistical population consisted of all female adolescents aged 14–18 years studying in secondary schools in Islamshahr during the 2025–2026 academic year, totaling 40,251 students. Based on Morgan’s table, 351 students were selected using random cluster sampling. Data collection instruments included Nejati’s Executive Functions Questionnaire, the Lovibond and Lovibond Anxiety Scale (DASS-21), and the Aggression Scale developed by Nilsson et al. Data were analyzed using SPSS software through Pearson correlation coefficients and stepwise multiple regression analysis. Prior to inferential analyses, assumptions of normality, independence of errors, and absence of multicollinearity were examined and confirmed. The findings demonstrated a significant negative relationship between executive brain function and adolescent aggression (r = -0.645), as well as between executive brain function and anxiety (r = -0.511). In addition, a significant positive relationship was observed between anxiety and aggression (r = 0.431). Regression analyses revealed that decision-making, cognitive flexibility, social cognition, planning, inhibitory control and selective attention, sustained attention, and memory significantly predicted adolescent aggression. Furthermore, inhibitory control and selective attention, social cognition, planning, memory, and sustained attention significantly predicted adolescent anxiety. All regression models were statistically significant at the 0.001 level. The results indicated that adolescent aggression and anxiety are not merely emotional or environmentally driven phenomena, but are substantially rooted in executive cognitive processes and brain functions. Deficits in executive components such as inhibitory control, planning, and cognitive flexibility may increase vulnerability to emotional and behavioral problems during adolescence. Therefore, cognitive training and executive function enhancement programs may play a critical role in reducing anxiety and aggression among adolescents.</p> <p>هدف پژوهش حاضر، پیش‌بینی پرخاشگری و اضطراب نوجوانان بر اساس مؤلفه‌های کارکرد اجرایی مغز در میان نوجوانان دختر مقطع متوسطه دوم شهرستان اسلامشهر بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی نوجوانان دختر ۱۴ تا ۱۸ سال مقطع متوسطه دوم شهرستان اسلامشهر در سال تحصیلی ۱۴۰۴ بود که تعداد آنان ۴۰۲۵۱ نفر گزارش شد. بر اساس جدول مورگان، ۳۵۱ دانش‌آموز به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه کارکردهای اجرایی نجاتی، پرسشنامه اضطراب لاویباند و لاویباند (DASS-21) و مقیاس پرخاشگری نیلسون و همکاران بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه گام‌به‌گام تحلیل شدند. همچنین پیش از اجرای تحلیل‌ها، مفروضه‌های نرمال بودن، استقلال خطاها و نبود هم‌خطی چندگانه بررسی و تأیید گردید. نتایج نشان داد بین کارکرد اجرایی مغز و پرخاشگری نوجوانان رابطه منفی و معنادار وجود دارد (r=-0.645) و همچنین بین کارکرد اجرایی مغز و اضطراب رابطه منفی و معنادار مشاهده شد (r=-0.511). علاوه بر این، بین اضطراب و پرخاشگری رابطه مثبت و معنادار وجود داشت (r=0.431). یافته‌های رگرسیون نشان داد که مؤلفه‌های تصمیم‌گیری، انعطاف‌پذیری شناختی، شناخت اجتماعی، برنامه‌ریزی، کنترل مهاری و توجه انتخابی، توجه پایدار و حافظه قادر به پیش‌بینی معنادار پرخاشگری نوجوانان هستند. همچنین کنترل مهاری و توجه انتخابی، شناخت اجتماعی، برنامه‌ریزی، حافظه و توجه پایدار توانستند اضطراب نوجوانان را به‌طور معناداری پیش‌بینی کنند. تمامی مدل‌های رگرسیونی در سطح ۰٫۰۰۱ معنادار بودند. نتایج پژوهش نشان داد که پرخاشگری و اضطراب نوجوانان نه‌تنها تحت تأثیر عوامل هیجانی و محیطی، بلکه به میزان قابل‌توجهی متأثر از کارکردهای اجرایی مغز هستند. ضعف در مؤلفه‌های اجرایی مانند کنترل مهاری، برنامه‌ریزی و انعطاف‌پذیری شناختی می‌تواند زمینه‌ساز بروز مشکلات هیجانی و رفتاری در نوجوانان شود. بنابراین، طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی و مداخلات شناختی با هدف تقویت کارکردهای اجرایی می‌تواند نقش مؤثری در کاهش اضطراب و پرخاشگری نوجوانان ایفا کند.</p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/428/268