مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 12 1405 07 10 Designing a Social-Emotional Learning (SEL)-Based Curriculum Model and Investigating Its Effect on Students’ Psychological Well-Being طراحی مدل «برنامه درسی مبتنی بر یادگیری اجتماعی-هیجانی (SEL)» و بررسی تأثیر آن بر بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان 1 15 10.61838/jcbl.426 FA مهدی اکبرزاده سقای دکترای تخصصی برنامه‌ریزی درسی، گروه مطالعات تربیتی و برنامه‌ریزی درسی، پردیس علامه امینی، دانشگاه فرهنگیان، تبریز، ایران مهسا منتظری‌نیا دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، گروه مطالعات تربیتی و برنامه‌ریزی درسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران اشرف حسن‌زاده دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، گروه مطالعات تربیتی و برنامه‌ریزی درسی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران مریم اشرفی دانشجوی دکتری مطالعات تربیتی و برنامه‌ریزی درسی، واحد تبریز دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Journal Article 1404 12 07 <p>The present study aimed to design a Social-Emotional Learning-based curriculum model and investigate its effectiveness on the psychological well-being of secondary school students in Tehran. The present study employed a mixed-method design consisting of qualitative and quantitative phases. In the qualitative phase, thematic analysis was used to design the components of the Social-Emotional Learning-based curriculum, and 15 experts in curriculum planning and educational psychology were selected through purposive sampling. Qualitative data were collected using semi-structured interviews and analyzed through open, axial, and selective coding. In the quantitative phase, a quasi-experimental pretest-posttest design with a control group was used. The statistical population consisted of secondary school students in Tehran, from whom 40 students were selected through convenience sampling and randomly assigned into experimental and control groups. The experimental group participated in ten 90-minute sessions of the SEL-based curriculum, while the control group received no intervention. Data were collected using Ryff’s Psychological Well-Being Scale and analyzed through multivariate analysis of covariance using SPSS-27 software. The results of multivariate analysis of covariance indicated that the SEL-based curriculum had a significant effect on students’ psychological well-being and all of its dimensions, including self-acceptance, positive relations with others, autonomy, environmental mastery, purpose in life, and personal growth (P&lt;0.001). The obtained effect sizes demonstrated that the intervention explained a substantial proportion of variance in the dependent variables. Furthermore, Bonferroni post-hoc results revealed significant differences between the experimental and control groups in the posttest stage. The findings suggest that the Social-Emotional Learning-based curriculum can serve as an effective educational model for improving students’ mental health and psychological well-being. By enhancing emotional, social, and cognitive competencies, the program provides opportunities for balanced development, positive social interaction, and psychological adaptation among students and may contribute significantly to educational transformation.</p> <p>هدف پژوهش حاضر طراحی مدل برنامه درسی مبتنی بر یادگیری اجتماعی-هیجانی و بررسی اثربخشی آن بر بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم شهر تهران بود. پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته و در دو بخش کیفی و کمی انجام شد. در بخش کیفی، از روش تحلیل مضمون برای طراحی مؤلفه‌های برنامه درسی مبتنی بر یادگیری اجتماعی-هیجانی استفاده شد و 15 نفر از متخصصان حوزه برنامه‌ریزی درسی و روان‌شناسی تربیتی به صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌های کیفی از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. در بخش کمی، روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم شهر تهران بود که از میان آنان 40 نفر به صورت در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 10 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش برنامه درسی مبتنی بر SEL قرار گرفت و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه بهزیستی روان‌شناختی ریف بود و داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرم‌افزار SPSS-27 تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که برنامه درسی مبتنی بر یادگیری اجتماعی-هیجانی تأثیر معناداری بر بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان و تمامی مؤلفه‌های آن شامل پذیرش خود، روابط مثبت با دیگران، خودمختاری، تسلط بر محیط، هدفمندی در زندگی و رشد فردی داشته است (001/0&gt;P). همچنین اندازه اثر به‌دست‌آمده نشان داد که مداخله حاضر توانسته است بخش قابل توجهی از تغییرات متغیرهای وابسته را تبیین کند. نتایج آزمون بونفرونی نیز بیانگر تفاوت معنادار میان گروه آزمایش و کنترل در مرحله پس‌آزمون بود. بر اساس یافته‌های پژوهش، برنامه درسی مبتنی بر یادگیری اجتماعی-هیجانی می‌تواند به عنوان یک الگوی آموزشی مؤثر در ارتقای سلامت روان و بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان مورد استفاده قرار گیرد. این برنامه با تقویت مهارت‌های هیجانی، اجتماعی و شناختی، زمینه رشد متوازن، تعاملات مثبت و سازگاری روانی دانش‌آموزان را فراهم می‌سازد و می‌تواند نقش مهمی در تحول نظام آموزشی ایفا کند.</p> <p> </p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/426/262