مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 12 1405 07 01 Validation of the Elements and Components of the Elementary School Mathematics Curriculum Model بررسی اعتبار عناصر و مؤلفه‌های الگوی برنامه درسی ریاضی دوره ابتدایی 1 19 10.61838/jcbl.422 FA مسعود محمدی نائینی گروه علمی مطالعات تربیتی و برنامه ریزی درسی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران شهرام رنجدوست گروه علمی مطالعات تربیتی و برنامه ریزی درسی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران داود طهماسب زاده شیخلار استاد،گروه علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 1404 10 20 <p>The present study aimed to investigate the validity of the elements and components of the elementary school mathematics curriculum model and to provide a structural framework for explaining its main dimensions. This study was applied in purpose and employed a mixed-method exploratory instrument development design. In the qualitative phase, grounded theory methodology was used, and data were collected through semi-structured interviews with 18 experienced elementary school teachers, curriculum specialists, and university faculty members. Participants were selected using purposeful non-probability sampling, and qualitative data were analyzed through open, axial, and selective coding procedures. In the quantitative phase, a researcher-made questionnaire consisting of 20 items was developed based on the qualitative findings and distributed among 384 elementary school teachers selected through cluster random sampling. Data analysis was conducted using SPSS-29, AMOS-29, and SmartPLS-4 software. First-order and second-order confirmatory factor analyses and structural equation modeling were employed to validate the proposed curriculum model. The results of the first-order confirmatory factor analysis showed that all curriculum components had significant and acceptable factor loadings. In the second-order confirmatory factor analysis, the “content” element demonstrated the highest factor loading (1.08), followed by “instructional strategies” (1.01) and “place” (1.00). Furthermore, model fit indices including CMIN/DF=2.128, RMSEA=0.041, CFI=0.952, and GFI=0.942 indicated that the proposed model had a satisfactory fit and appropriate structural validity. The findings revealed that the elementary school mathematics curriculum model possesses a multidimensional, coherent, and valid structure in which various curriculum elements interact to facilitate effective, creative, and contemporary learning experiences. The results further emphasize that simultaneous attention to objectives, content, instructional strategies, assessment methods, educational resources, and contextual conditions is essential for improving the quality of mathematics curriculum implementation.</p> <p>هدف پژوهش حاضر بررسی اعتبار عناصر و مؤلفه‌های الگوی برنامه درسی ریاضی دوره ابتدایی و ارائه مدلی ساختاری برای تبیین ابعاد اصلی آن بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، ترکیبی از نوع طرح اکتشافی ـ توسعه ابزار بود. در بخش کیفی، از روش نظریه زمینه‌ای استفاده شد و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 18 نفر از معلمان باتجربه، متخصصان برنامه‌ریزی درسی و اعضای هیئت علمی گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند غیر احتمالی انجام گرفت و تحلیل داده‌ها با استفاده از کدگذاری باز، محوری و گزینشی صورت پذیرفت. در بخش کمی، بر اساس یافته‌های کیفی، پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته شامل 20 گویه تدوین شد و در میان 384 نفر از معلمان دوره ابتدایی که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب شده بودند توزیع گردید. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای SPSS-29، AMOS-29 و SmartPLS-4 استفاده شد و تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و دوم و مدل‌یابی معادلات ساختاری اجرا گردید. نتایج تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول نشان داد که تمامی مؤلفه‌های الگوی برنامه درسی ریاضی دارای بارهای عاملی معنادار و مطلوب بودند. در تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم، عنصر «محتوا» با بار عاملی 1.08 بیشترین نقش را در تبیین مدل داشت و پس از آن «راهبردهای تدریس» با بار عاملی 1.01 و «مکان» با بار عاملی 1.00 قرار گرفتند. همچنین، شاخص‌های برازش مدل شامل CMIN/DF=2.128، RMSEA=0.041، CFI=0.952 و GFI=0.942 نشان داد که الگوی پیشنهادی از برازش مطلوب و اعتبار ساختاری مناسب برخوردار است. یافته‌های پژوهش نشان داد که الگوی برنامه درسی ریاضی دوره ابتدایی دارای ساختاری چندبعدی، منسجم و معتبر است و عناصر مختلف آن در تعامل با یکدیگر زمینه تحقق یادگیری مؤثر، خلاقانه و مبتنی بر نیازهای آموزشی روز را فراهم می‌کنند. همچنین، نتایج تأکید می‌کند که توجه هم‌زمان به اهداف، محتوا، راهبردهای تدریس، ارزشیابی، منابع آموزشی و شرایط محیطی برای ارتقای کیفیت برنامه درسی ریاضی ضروری است.</p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/422/259