مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 12 1405 07 01 Designing a Creativity Development Model for Elementary School Students in Tehran Province Using a Mixed-Methods Approach طراحی الگوی پرورش خلاقیت برای دانش‌آموزان دوره ابتدایی استان تهران با رویکرد آمیخته 1 19 10.61838/jcbl.419 FA مهرناز مهرنگ دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران عباس خورشیدی گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران نادر برزگر گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران ناهید شفیعی گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران اسد حجازی دانشیار ، گروه مدیریت آموزشی ، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 1404 10 06 <p>The present study aimed to design and validate a creativity development model for elementary school students in Tehran Province through a mixed-methods approach and to identify its major dimensions, components, and indicators. This study was applied in terms of purpose and exploratory mixed-methods in terms of methodology. In the qualitative phase, a grounded theory paradigm approach was employed. Participants included 12 experts in educational sciences and psychology selected through purposive sampling until theoretical saturation was achieved. In the quantitative phase, the statistical population consisted of 991 elementary school teachers in Tehran holding at least a master’s degree in educational sciences or psychology. Based on Morgan’s table, 275 participants were selected as the sample. Data collection tools included semi-structured interviews in the qualitative phase and a researcher-made questionnaire in the quantitative phase. Qualitative data were analyzed through open, axial, and selective coding, while quantitative data were examined using confirmatory factor analysis in LISREL software. The findings indicated that the creativity development model consisted of 5 major dimensions, 16 components, and 102 indicators. The dimensions included causal factors, contextual factors, intervening factors, strategies, and consequences. Confirmatory factor analysis demonstrated that all model pathways were statistically significant (P&lt;0.05). Furthermore, the goodness-of-fit indices confirmed the adequacy of the structural model, with χ2/df=2.79, RMSEA=0.038, and CFI, IFI, GFI, and AGFI values all exceeding 0.90, indicating satisfactory model fit. The findings revealed that fostering creativity among elementary school students requires simultaneous attention to individual, familial, educational, managerial, and social factors. Improving educational environments, empowering teachers, integrating modern educational technologies, revising planning and evaluation systems, and strengthening family-school interactions can substantially enhance students’ creativity. The proposed model may serve as a practical framework for educational policymakers, curriculum planners, and school administrators in developing creativity-oriented educational programs.</p> <p> </p> <p> </p> <p> </p> <p> </p> <p>هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتبارسنجی الگوی پرورش خلاقیت برای دانش‌آموزان دوره ابتدایی استان تهران بر اساس رویکرد آمیخته و شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های مؤثر بر آن بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی (کیفی ـ کمی) بود. در بخش کیفی از رویکرد داده‌بنیاد پارادایمی استفاده شد و مشارکت‌کنندگان شامل 12 نفر از خبرگان حوزه علوم تربیتی و روان‌شناسی بودند که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل 991 نفر از معلمان دوره ابتدایی شهر تهران دارای مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر در رشته‌های علوم تربیتی و روان‌شناسی بود که بر اساس جدول مورگان، 275 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کیفی مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق‌ساخته بود. داده‌های کیفی با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد و داده‌های کمی با بهره‌گیری از تحلیل عاملی تأییدی در نرم‌افزار LISREL مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد الگوی پرورش خلاقیت دانش‌آموزان دوره ابتدایی دارای 5 بعد اصلی، 16 مؤلفه و 102 شاخص است. ابعاد اصلی شامل عوامل علی، عوامل زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها بود. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد تمامی مسیرهای مدل از معناداری آماری برخوردار بودند (05/0&gt;P). همچنین شاخص‌های برازش مدل در سطح مطلوب قرار داشت؛ به‌گونه‌ای که نسبت خی‌دو به درجه آزادی برابر با 79/2، شاخص RMSEA برابر با 038/0 و شاخص‌های CFI، IFI، GFI و AGFI همگی بالاتر از 90/0 گزارش شدند که بیانگر برازش مناسب مدل ساختاری پژوهش است. نتایج پژوهش نشان داد پرورش خلاقیت دانش‌آموزان ابتدایی مستلزم توجه هم‌زمان به عوامل فردی، خانوادگی، آموزشی، مدیریتی و اجتماعی است. بر این اساس، بهبود محیط آموزشی، توانمندسازی معلمان، استفاده از فناوری‌های نوین آموزشی، بازنگری در برنامه‌ریزی و ارزشیابی آموزشی و تقویت تعامل خانواده و مدرسه می‌تواند زمینه ارتقای خلاقیت دانش‌آموزان را فراهم سازد. الگوی ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان چارچوبی کاربردی در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های آموزشی مورد استفاده مدیران و برنامه‌ریزان نظام آموزش و پرورش قرار گیرد.</p> <p> </p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/419/256