مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 10 1405 03 01 The Effectiveness of Executive Function Training on Emotional Self-Regulation in Adolescents Aged 14–20 with Developmental Intellectual Disability بررسی اثربخشی آموزش عملکردهای اجرایی بر خودتنظیمی هیجانی در نوجوانان 14 تا 20 ساله دارای ناتوانی هوشی تحولی 1 15 10.61838/jcbl.378 FA فاطمه چراغی گروه روانشناسی عمومی و استثنایی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران زهرا زنجانی دانشیارگروه روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران مهدیه صالحی گروه روانشناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/08/19 <p>The present study aimed to investigate the effectiveness of executive function training in improving emotional self-regulation among adolescents with developmental intellectual disability. This study employed a quasi-experimental pretest–posttest design with a control group. The statistical population consisted of adolescents aged 14–20 years with developmental intellectual disability studying in special education schools in Kashan, Iran. Thirty participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to experimental and control groups (n=15 each). The experimental group received a 12-session executive function training program including emotion recognition, emotion regulation strategies, planning and organization, cognitive flexibility, problem solving, inhibitory control, and cognitive rehabilitation exercises, whereas the control group received routine educational services only. Data were collected using the Hofmann and Kashdan Emotional Self-Regulation Questionnaire and analyzed using descriptive statistics and analysis of covariance (ANCOVA) in SPSS software. ANCOVA results indicated a statistically significant difference between the experimental and control groups in posttest emotional self-regulation scores after controlling for pretest effects (p&lt;0.001). Executive function training significantly improved emotional self-regulation, with an effect size demonstrating that approximately 51% of the variance in emotional self-regulation changes was attributable to the intervention. The findings suggest that executive function training represents an effective cognitive-rehabilitative intervention for enhancing emotional self-regulation in adolescents with developmental intellectual disability by strengthening higher-order cognitive processes, improving behavioral control, and promoting adaptive emotional functioning.</p> <p>هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش عملکردهای اجرایی بر بهبود خودتنظیمی هیجانی در نوجوانان دارای ناتوانی هوشی تحولی بود. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل نوجوانان 14 تا 20 ساله دارای ناتوانی هوشی تحولی مشغول به تحصیل در مدارس استثنایی شهرستان کاشان بود که از میان آنان 30 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 12 جلسه یک‌ساعته آموزش عملکردهای اجرایی شامل شناخت هیجان، تنظیم هیجان، برنامه‌ریزی، انعطاف‌پذیری شناختی، حل مسئله، بازداری رفتار و تمرین‌های شناختی را دریافت کرد، در حالی‌که گروه کنترل تنها برنامه آموزشی معمول خود را ادامه داد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه خودتنظیمی هیجانی هافمن و کاشدان جمع‌آوری شد و تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس در نرم‌افزار SPSS انجام گرفت. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، بین گروه آزمایش و کنترل در نمرات پس‌آزمون خودتنظیمی هیجانی تفاوت معناداری وجود دارد (p&lt;0.001). آموزش عملکردهای اجرایی موجب افزایش معنادار خودتنظیمی هیجانی در گروه آزمایش شد و اندازه اثر نشان داد حدود 51 درصد واریانس تغییرات خودتنظیمی هیجانی به مداخله آموزشی نسبت داده می‌شود. یافته‌ها نشان داد آموزش مبتنی بر عملکردهای اجرایی می‌تواند راهبردی توانبخشی مؤثر برای ارتقای خودتنظیمی هیجانی نوجوانان دارای ناتوانی هوشی تحولی باشد و از طریق تقویت مهارت‌های شناختی–اجرایی، به بهبود سازگاری هیجانی، کنترل رفتار و عملکرد روان‌شناختی این گروه کمک کند.</p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/378/238