مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 10 1405 03 01 Development and Preliminary Evaluation of a Positive Education Package Based on Rumi’s Masnavi and Nezami’s Khamsa: A Quasi-Experimental Study with Two-Month Follow-Up on Social Skills and Social Anxiety in Male Students توسعه و ارزیابی مقدماتی بسته آموزشی مثبت‌نگر مبتنی بر مثنوی مولوی و خمسه نظامی در مدرسه: مطالعه نیمه‌آزمایشی با پیگیری دوماهه بر مهارت‌های اجتماعی و اضطراب اجتماعی در دانش‌آموزان پسر 1 16 10.61838/jcbl.373 FA حسین اسماعیلی گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان،ایران هادی فرهادی گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان،ایران اصغر آقایی گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان،ایران Journal Article 1404/08/02 <p>The present study aimed to develop and preliminarily evaluate the effectiveness of a culturally adapted positive education package grounded in Rumi’s Masnavi and Nezami’s Khamsa on the developmental trajectory of social skills and social anxiety across pretest, posttest, and two-month follow-up assessments. The study was conducted in two sequential phases. First, a structured content analysis of selected classical Persian literary texts was undertaken to extract themes related to self-awareness, hope, emotional regulation, meaning-making, and forgiveness, which were then operationalized into a 10-session group-based intervention protocol. Content validity was confirmed by expert review. In the second phase, a quasi-experimental design with repeated measures and a control group was implemented. The sample consisted of 40 male high school students in Isfahan who were cluster-assigned (at the classroom level) to experimental and control groups. Measures included the Inderbitzen and Foster Social Skills Questionnaire and the Fenigstein Social Anxiety subscale. Data were analyzed using repeated measures ANOVA and Bonferroni-adjusted pairwise comparisons. Results indicated a significant time × group interaction effect for total social skills (p&lt;.001, ηp²=0.334), reflecting differential developmental trajectories between groups. A significant interaction was also observed for social anxiety (p=.025, ηp²=0.092), although the main effect of group was not significant. Pairwise comparisons revealed significant improvements in social skills from pretest to posttest and follow-up, whereas overall time-based comparisons for social anxiety did not reach statistical significance. The culturally grounded positive education package demonstrated effectiveness in altering the longitudinal trajectory of social skills and showed a divergence pattern in social anxiety, characterized by relative stability in the experimental group compared to an increasing trend in the control group; however, conclusions should remain cautious given methodological and measurement limitations.</p> <p>هدف این پژوهش، تدوین و ارزیابی مقدماتی اثربخشی یک بسته آموزشی مثبت‌نگر مبتنی بر آموزه‌های حکمی مثنوی معنوی و خمسه نظامی بر سیر تحولی مهارت‌های اجتماعی و اضطراب اجتماعی دانش‌آموزان پسر در سه مقطع پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه بود. این مطالعه در دو مرحله طراحی و اجرا شد. در مرحله نخست، با تحلیل محتوای نظام‌مند متون ادبی، مضامین مرتبط با خودآگاهی، امید، تنظیم هیجان، معناجویی و بخشایش استخراج و در قالب یک پروتکل آموزشی ۱۰ جلسه‌ای ساختاربندی گردید. روایی محتوایی بسته با نظر خبرگان احراز شد. در مرحله دوم، اثربخشی مداخله در قالب طرح نیمه‌آزمایشی با اندازه‌گیری مکرر و گروه گواه بررسی شد. نمونه شامل ۴۰ دانش‌آموز مقطع متوسطه دوم شهر اصفهان بود که در سطح کلاس به دو گروه آزمایش و کنترل گمارش شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه مهارت‌های اجتماعی ایندربیتزن و فوستر و خرده‌مقیاس اضطراب اجتماعی فنیگستین بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و مقایسه‌های زوجی بونفرونی انجام شد. نتایج نشان داد اثر تعاملی زمان در گروه برای نمره کل مهارت‌های اجتماعی معنادار است (p&lt;0.001، ηp²=0.334) و بیانگر تفاوت در روند تحولی دو گروه است. در متغیر اضطراب اجتماعی نیز تعامل زمان در گروه معنادار گزارش شد (p=0.025، ηp²=0.092)، هرچند اثر اصلی گروه معنادار نبود. مقایسه‌های زوجی نشان داد تغییرات مهارت‌های اجتماعی از پیش‌آزمون به پس‌آزمون و پیگیری معنادار است، در حالی که در اضطراب اجتماعی تغییرات کلی بین زمان‌ها به سطح معناداری نرسید. بسته آموزشی مثبت‌نگر مبتنی بر ادبیات کلاسیک فارسی توانست مسیر زمانی مهارت‌های اجتماعی را در مقایسه با گروه گواه تغییر دهد و در حوزه اضطراب اجتماعی نیز با ایجاد واگرایی در روند تحولی، از تشدید نشانگان در گروه آزمایش جلوگیری کند؛ با این حال، تفسیر نتایج به دلیل محدودیت‌های طراحی و ابزار سنجش باید با رویکردی محافظه‌کارانه انجام شود.</p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/373/324