مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 10 1405 03 01 Model of Social Accountability among Secondary School Stakeholders Based on the Bio-Physical Educational Domain with Mixed-Methods Approach مدل پاسخگویی اجتماعی متولیان مدارس متوسطه مبتنی بر ساحت تربیت زیستی و بدنی با رویکرد آمیخته 1 16 10.61838/jcbl.359 FA سید علی شفایی تنکابنی گروه مدیریت آموزشی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران سمیرا پالی گروه علوم تربیتی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران میترا صدوقی گروه علوم تربیتی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران Journal Article 1404/06/19 This study aimed to develop and validate a mixed-methods model of social accountability among secondary school stakeholders grounded in the bio-physical (health and physical education) domain. An exploratory sequential mixed-methods design (qualitative→quantitative) was employed. In the qualitative phase, 21 academic experts, school administrators, and teachers from Mazandaran Province were purposively recruited and interviewed using semi-structured protocols; thematic analysis was conducted in MAXQDA, and theoretical saturation was achieved after the 19th interview. In the quantitative phase, a fuzzy Delphi with 15 experts screened and confirmed the importance of indicators. Next, a researcher-made questionnaire derived from qualitative findings was distributed via cluster sampling (297 distributed; 283 analyzed). Confirmatory factor analysis and partial least squares structural equation modeling were performed in SmartPLS. Finally, Best–Worst Method (BWM) prioritization was conducted in LINGO and a consistency ratio was reported. The final model comprised five core dimensions: “Resources and Facilities,” “Awareness and Training,” “Management and Leadership,” “Evaluation and Monitoring System,” and “Parents and Community Participation.” Measurement properties were acceptable (all factor loadings >0.50 and significant; convergent validity supported by adequate AVE; discriminant validity met via the Fornell–Larcker criterion). Overall model fit was strong (GOF=0.471). Explanatory and predictive power ranged from moderate to strong across constructs (R²≈0.414–0.577; Q²≈0.212–0.637). Structural paths from the central model construct to all five dimensions were positive and significant (t>1.96; p<0.05). BWM results ranked dimensions as follows: Resources and Facilities (0.323) first, Awareness and Training (0.285) second, Management and Leadership (0.149) third, Evaluation and Monitoring (0.143) fourth, and Parents and Community Participation (0.100) fifth, with a low consistency ratio (0.024). Social accountability in the bio-physical domain operates as a multidimensional construct in secondary schools, with the greatest leverage arising from resources/facilities and professional awareness-building; thus, school-based policy should integrate infrastructural support, staff capacity development, health-oriented leadership, and evidence-based evaluation and monitoring. هدف پژوهش حاضر ارائه و اعتباریابی مدل پاسخگویی اجتماعی متولیان مدارس متوسطه مبتنی بر ساحت تربیت زیستی و بدنی با استفاده از رویکرد آمیخته اکتشافی بود. این پژوهش با طرح آمیخته اکتشافی متوالی (کیفی–کمی) انجام شد. در بخش کیفی، 21 نفر از خبرگان دانشگاهی، مدیران و معلمان استان مازندران به روش هدفمند انتخاب و با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته داده‌ها گردآوری شد و با تحلیل مضمون در مکس‌کیودا تحلیل گردید؛ اشباع نظری از مصاحبه 19 حاصل شد. در بخش کمی، ابتدا دلفی فازی با 15 خبره برای غربالگری و تأیید اهمیت شاخص‌ها اجرا شد. سپس در مرحله اعتبارسنجی کمی، 297 پرسشنامه محقق‌ساخته (برآمده از بخش کیفی) بین مدیران و معلمان استان مازندران به روش خوشه‌ای توزیع و 283 پرسشنامه تحلیل شد. تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌یابی معادلات ساختاری با SmartPLS انجام شد و برای اولویت‌بندی ابعاد، روش بهترین–بدترین با LINGO و نرخ سازگاری گزارش شد. مدل نهایی شامل پنج بُعد اصلی «منابع و امکانات»، «آگاهی و آموزش»، «مدیریت و رهبری»، «نظام ارزشیابی و نظارت» و «مشارکت والدین و جامعه» بود. شاخص‌های پایایی و روایی سازه‌ها مناسب گزارش شد (بارهای عاملی همگی بالاتر از 0/50 و معنادار؛ روایی همگرا با AVE قابل‌قبول؛ روایی واگرا مطابق معیار فورنل–لارکر). برازش کلی مدل قوی بود (GOF=0/471) و توان تبیین و پیش‌بینی سازه‌ها در سطح متوسط تا قوی قرار گرفت (R²≈0/414 تا 0/577 و Q²≈0/212 تا 0/637). مسیرهای ساختاری از سازه مرکزی مدل به همه ابعاد مثبت و معنادار بود (t>1/96 و p<0/05). در اولویت‌بندی بهترین–بدترین، «منابع و امکانات» رتبه اول (0/323)، «آگاهی و آموزش» دوم (0/285)، «مدیریت و رهبری» سوم (0/149)، «نظام ارزشیابی و نظارت» چهارم (0/143) و «مشارکت والدین و جامعه» پنجم (0/100) را کسب کرد و نرخ سازگاری 0/024 به‌دست آمد. یافته‌ها نشان می‌دهد پاسخگویی اجتماعی زیستی–بدنی در مدارس متوسطه یک سازه چندبعدی است که بیش از همه به کفایت منابع و امکانات و سپس به آگاهی‌افزایی و آموزش وابسته است؛ بنابراین سیاست‌های مدرسه‌محور باید هم‌زمان بر تجهیز و پشتیبانی زیرساختی، توانمندسازی حرفه‌ای، رهبری سلامت‌محور و نظام‌های ارزیابی و نظارت مبتنی بر شواهد تمرکز کنند.

https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/359/231