مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 10 1405 03 01 Identification and Leveling of Factors Influencing Research-Oriented Schools in Lower Secondary Education in Tehran Using Interpretive Structural Modeling شناسایی و سطح‌بندی عوامل اثرگذار بر مدرسه پژوهنده در دوره اول متوسطه شهر تهران با رویکرد مدلسازی ساختاری تفسیری 1 22 10.61838/jcbl.345 FA حسن حاجی علی بیکی گروه علوم تربیتی، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران معصومه اولادیان گروه علوم تربیتی، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران. محمود صفری گروه علوم تربیتی، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران Journal Article 1404/04/20 <p>This study aimed to identify and hierarchically structure the key factors influencing the development of research-oriented schools in lower secondary education in Tehran. This applied study adopted a mixed-methods exploratory design. In the qualitative phase, data were collected through semi-structured interviews with 15 experts in educational management and curriculum planning and analyzed using qualitative content analysis. In the quantitative phase, Interpretive Structural Modeling (ISM) and MICMAC analysis were employed to examine the interrelationships and hierarchical positioning of the identified factors. Data collection instruments included an interview protocol and a researcher-developed questionnaire, and coding reliability was confirmed using the Kappa coefficient. The findings revealed six major factors: managerial, organizational, educational, evaluation, capability, and information dissemination. ISM results indicated that managerial factors had the highest driving power and lowest dependence, whereas information dissemination exhibited the highest dependence and lowest driving power. Accordingly, a five-level structural model was developed, positioning managerial factors at the foundational level and information-related factors at the most dependent level. The results suggest that effective implementation of research-oriented schools requires prioritizing managerial and organizational drivers while systematically reinforcing educational and evaluation mechanisms to institutionalize a sustainable research-based culture in schools.</p> <p class="a" dir="RTL"><span lang="AR-SA">هدف این پژوهش شناسایی و سطح‌بندی عوامل کلیدی مؤثر بر استقرار و توسعه مدرسه پژوهنده در دوره اول متوسطه شهر تهران است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، آمیخته با رویکرد اکتشافی است. در مرحله کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان مدیریت آموزشی و برنامه‌ریزی درسی گردآوری و با تحلیل محتوا کدگذاری شدند. در مرحله کمی، به‌منظور تبیین روابط میان عوامل شناسایی‌شده، از روش مدلسازی ساختاری تفسیری (</span><span dir="LTR">ISM</span><span lang="AR-SA">) و تحلیل </span><span dir="LTR">MICMAC</span><span lang="AR-SA"> استفاده شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پروتکل مصاحبه و پرسشنامه محقق‌ساخته بود و پایایی کدگذاری با شاخص کاپا تأیید شد. نتایج تحلیل محتوا منجر به شناسایی شش عامل اصلی شامل مدیریتی، سازمانی، آموزشی، ارزشیابی، توانایی و اطلاع‌رسانی شد. یافته‌های </span><span dir="LTR">ISM</span><span lang="AR-SA"> نشان داد عامل مدیریتی بیشترین قدرت نفوذ و کمترین وابستگی را دارد، در حالی که عامل اطلاع‌رسانی بیشترین وابستگی و کمترین نفوذ را به خود اختصاص داده است. بر این اساس، ساختار نهایی در قالب یک مدل پنج‌سطحی تبیین شد که در آن عوامل مدیریتی در سطح زیربنایی و عوامل اطلاع‌رسانی در سطح پیامدی قرار گرفتند. نتایج حاکی از آن است که تحقق مدرسه پژوهنده مستلزم تمرکز راهبردی بر مؤلفه‌های مدیریتی و سازمانی به‌عنوان پیشران‌های اصلی و تقویت سازوکارهای آموزشی و ارزشیابی برای پشتیبانی از فرهنگ پژوهش‌محور در مدارس است.</span></p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/345/227