مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 9 1405 01 01 Validation of the Quality Enhancement Model for the Practicum Course of Farhangian University Student Teachers اعتباریابی الگوی کیفیت بخشی درس کارورزی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان 1 21 10.61838/jcbl.320 FA سیدامیرحسین علی نتاج ساداتی دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران حمید شفیع زاده گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران. نادر سلیمانی گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران. Journal Article 1404 02 03 The objective of this study was to design and validate a quality enhancement model for the practicum course of student teachers at Farhangian University. This applied research employed an exploratory mixed-methods design. In the qualitative phase, data were collected through semi-structured interviews with 24 experts, faculty members, mentors, and student teachers, and analyzed using systematic grounded theory (open, axial, and selective coding). In the quantitative phase, the statistical population consisted of 1,080 student teachers, teachers, and school mentors in Tehran Province, from whom 285 participants were selected via stratified random sampling. A researcher-made questionnaire based on qualitative findings was used. Instrument validity was confirmed through content validity ratio (CVR), face and content validity, and reliability was assessed using Cronbach’s alpha. Quantitative data were analyzed using confirmatory factor analysis (CFA) in SPSS and LISREL. Qualitative analysis resulted in 132 open codes, 27 axial categories, and six main components within the paradigm model. The core phenomenon included five key categories: understanding the philosophy of practicum, transfer of teaching experience, university–school interaction, linking theory and practice, and facilitation of the teaching role. CFA results indicated strong model fit across all components (X²/df < 3, RMSEA < 0.08, CFI and GFI > 0.90). The findings confirmed that the proposed practicum quality enhancement model possesses robust construct validity. The validated model underscores the importance of strengthening university–school collaboration, revising practicum curricula, enhancing mentor teachers’ competencies, improving practical supervision, and cultivating a supportive practicum culture. Implementing the model can improve student teachers’ professional competencies, elevate instructional quality, and contribute to systemic improvement in teacher education. هدف پژوهش ارائه و اعتباریابی الگوی کیفیت‌بخشی درس کارورزی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان است. این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد. در مرحله کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 24 نفر از اساتید، متخصصان، مدیران و دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان گردآوری و با روش نظریه داده‌بنیاد نظام‌مند (کدگذاری باز، محوری و انتخابی) تحلیل شد. در مرحله کمی، جامعه آماری 1080 نفر از دانشجومعلمان و معلمان و مدیران مدارس استان تهران بود که براساس جدول مورگان 285 نفر به روش طبقه‌ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر نتایج مرحله کیفی بود. روایی ابزار با روش CVR و روایی صوری و محتوایی و پایایی با آلفای کرونباخ تأیید شد. داده‌های کمی با تحلیل عاملی تأییدی در نرم‌افزارهای SPSS و LISREL تحلیل شدند. یافته‌های مرحله کیفی منجر به استخراج 132 کد باز، 27 کد محوری و 6 مؤلفه اصلی ذیل الگوی پارادایمی شد. پدیده محوری شامل پنج محور (کمک به درک فلسفه کارورزی، انتقال تجارب، تعامل دانشگاه و مدرسه، پیوند دانش نظری و عملی، و تسهیلگری نقش) استخراج شد. در مرحله کمی، تمامی ابعاد الگو از برازش مطلوب برخوردار بودند. شاخص‌های برازش (X²/df < 3، RMSEA < 0.08، CFI و GFI > 0.90) نشان داد مدل نهایی از اعتبار بالایی برخوردار است و ساختار پیشنهادی الگو تأیید شد. کارورزی، عنصر کلیدی تربیت معلم است و اعتباریابی الگوی ارائه‌شده نشان می‌دهد که تقویت ارتباط دانشگاه و مدرسه، بازنگری برنامه درسی کارورزی، ارتقای توانمندی معلمان راهنما، بهبود نظارت عملی، و ایجاد فرهنگ حمایتی می‌تواند به کیفیت‌بخشی مؤثر درس کارورزی بینجامد. اجرای الگوی نهایی موجب بهبود مهارت‌های حرفه‌ای دانشجومعلمان، ارتقای کیفیت تدریس و فراهم‌سازی زمینه تحول آموزشی می‌شود.

https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/320/205