مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 9 1405 01 01 The Effectiveness of Philosophy for Children Training on Future Thinking and Creativity in Elementary Students: The Moderating Role of Abstract Thinking اثربخشی آموزش فلسفه برای کودکان بر تفکر آینده‌نگر و خلاقیت دانش‌آموزان ابتدایی با نقش تعدیل‌گر تفکر انتزاعی 1 15 10.61838/jcbl.317 FA داود کشاورز گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران سعید موسوی پور دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران تورج سپهوند دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران Journal Article 1404/04/11 <p>This study aimed to examine the effectiveness of Philosophy for Children (P4C) training on students’ future thinking and creativity with a focus on the moderating role of abstract thinking. This quasi-experimental study employed a pretest–posttest–follow-up design with a control group. The sample consisted of 30 fifth- and sixth-grade elementary students from Eslamshahr, randomly assigned to experimental and control groups. The experimental group received 16 sessions of P4C training delivered through the Community of Inquiry model, while the control group continued routine instruction. Data collection instruments included the Children’s Future Thinking Scale, Torrance Tests of Creative Thinking, and Pars Abstract Reasoning Test. Data were analyzed using independent and paired t-tests, ANCOVA, MANCOVA, and hierarchical regression, with pretest scores controlled as covariates. The results indicated a significant improvement in the experimental group compared with the control group for both variables at posttest (future thinking: t=2.12, p=0.041; creativity: t=2.34, p=0.024). MANCOVA confirmed a significant multivariate effect of the intervention (Wilks’ Lambda=0.68, p=0.004). Hierarchical regression showed that abstract thinking significantly moderated both relationships; the interaction term was significant for future thinking (β=0.30, p=0.016) and creativity (β=0.35, p=0.009). Follow-up test results indicated the stability of the intervention effects (p&gt;0.05). P4C training is an effective educational intervention that enhances both future thinking and creativity among elementary students, and abstract thinking significantly strengthens these effects.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی اثر آموزش فلسفه برای کودکان بر تفکر آینده‌نگر و خلاقیت دانش‌آموزان ابتدایی با توجه به نقش تعدیل‌گر تفکر انتزاعی بود. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون–پیگیری و گروه کنترل بود. جامعه شامل دانش‌آموزان پایه پنجم و ششم ابتدایی اسلامشهر در سال تحصیلی ۱۴۰۴ بود و ۳۰ دانش‌آموز به‌صورت در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایدهی شدند. گروه آزمایش طی ۱۶ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای در قالب رویکرد جامعه پژوهش، آموزش فلسفه برای کودکان را دریافت کرد و گروه کنترل آموزش معمول مدرسه را طی کرد. ابزارهای اندازه‌گیری شامل مقیاس تفکر آینده‌نگر، آزمون خلاقیت تورنس و آزمون استدلال انتزاعی پارس بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون t، تحلیل کوواریانس، تحلیل کوواریانس چندمتغیره و رگرسیون سلسله‌مراتبی انجام شد و نمرات پیش‌آزمون به‌عنوان کوواریانس کنترل شدند. یافته‌ها نشان داد که نمرات تفکر آینده‌نگر و خلاقیت در گروه آزمایش در مرحله پس‌آزمون به‌طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود (برای آینده‌نگری t=2.12, p=0.041 و برای خلاقیت t=2.34, p=0.024). نتایج MANCOVA نیز نشان داد اثر کلی آموزش بر مجموعه متغیرها معنادار است (Wilks’ Lambda=0.68, p=0.004). رگرسیون سلسله‌مراتبی نشان داد که تفکر انتزاعی نقش تعدیل‌گر معناداری در هر دو رابطه دارد؛ به طوری که تعامل گروه×تفکر انتزاعی برای آینده‌نگری (β=0.30, p=0.016) و برای خلاقیت (β=0.35, p=0.009) معنادار بود. نتایج آزمون پیگیری نیز ثبات اثرات را نشان داد (p&gt;0.05). آموزش فلسفه برای کودکان مداخله‌ای مؤثر برای ارتقای هم‌زمان تفکر آینده‌نگر و خلاقیت دانش‌آموزان ابتدایی است و نقش تفکر انتزاعی به‌عنوان یک تقویت‌کننده مؤثر تأیید شد.</p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/317/210