مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی 8 1404 11 01 Designing a Professional Ethics Model for Educational Managers with an Islamic–Iranian Approach طراحی الگوی اخلاق حرفه‌ای مدیران آموزشی با رویکرد اسلامی–ایرانی 1 18 10.61838/jcbl.308 FA معصومه مقیمی فیروز آباد دکتری مدیریت آموزشی، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. حمید رحیمیان گروه مديريت آموزشي، دانشگاه علامه طباطبايي، تهران، ايران، عباس عباسپور گروه مديريت آموزشي، دانشگاه علامه طباطبايي، تهران، ايران، Journal Article 1404/03/18 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;"><span style="font-size: 9.5pt; line-height: 115%;">This study aimed to design and validate a professional ethics model for educational managers based on individual, organizational, and environmental factors within an Islamic–Iranian framework. The research used an exploratory mixed-method design. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 21 educational experts and analyzed through open, axial, and selective coding using grounded theory. In the quantitative phase, the proposed model was tested using confirmatory factor analysis and structural equation modeling on data collected from 316 school principals in Tehran. A researcher-made questionnaire based on qualitative findings was used as the main instrument. The results indicated that the final model had an acceptable fit (CFI=0.99, GFI=0.96, RMSEA=0.054, χ²/df=2.10). Ethical performance (R²=0.61) and ethical behavior (R²=0.42) had the highest explained variance. Micro strategies (β=0.36) and macro strategies (β=0.25) had significant direct effects on individual enhancement, while individual competence (β=0.10) and ethical attitudes (β=0.09) affected it indirectly through managerial strategies. Environmental conditions and individual characteristics indirectly influenced environmental outcomes. Professional ethics among educational managers is a multidimensional construct shaped by the interaction of personal, organizational, and contextual elements. The findings highlight the importance of ethical training, policy development, and moral awareness as key mechanisms for promoting professional ethics within Iran’s educational system.</span></p> <p>هدف این پژوهش طراحی و اعتبارسنجی الگوی اخلاق حرفه‌ای مدیران آموزشی با تأکید بر عوامل فردی، سازمانی و محیطی در چارچوب رویکرد اسلامی–ایرانی بود. پژوهش حاضر با روش آمیخته اکتشافی انجام شد. در بخش کیفی از رویکرد نظریه داده‌بنیاد و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۱ نفر از مدیران، متخصصان اخلاق و کارشناسان آموزش‌وپرورش استفاده شد. داده‌ها با کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. در بخش کمی، الگوی استخراج‌شده با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری بر روی داده‌های حاصل از ۳۱۶ پرسشنامه تکمیل‌شده توسط مدیران مدارس شهر تهران آزمون شد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر یافته‌های کیفی بود. نتایج نشان داد که مدل نهایی از برازش مطلوبی برخوردار است (CFI=0.99، GFI=0.96، RMSEA=0.054، χ²/df=2.10). عملکرد اخلاقی (R²=0.61) و رفتارهای اخلاقی (R²=0.42) بیشترین واریانس تبیین‌شده را داشتند. راهبردهای خرد (β=0.36) و راهبردهای کلان (β=0.25) اثر مستقیم معناداری بر ارتقای افراد داشتند، در حالی که تخصص فردی (β=0.10) و نگرش‌های اخلاقی (β=0.09) به‌طور غیرمستقیم از طریق راهبردهای مدیریتی بر ارتقای افراد اثر گذاشتند. همچنین، شرایط محیطی و ویژگی‌های فردی تأثیر غیرمستقیم بر پیامدهای محیطی داشتند. اخلاق حرفه‌ای مدیران آموزشی پدیده‌ای چندبعدی است که از تعامل عوامل فردی، سازمانی و محیطی شکل می‌گیرد. یافته‌ها تأکید دارند که آموزش اخلاقی، تدوین سیاست‌های اخلاق‌محور و پرورش بینش اخلاقی در مدیران، مهم‌ترین راهکارهای ارتقای اخلاق حرفه‌ای در نظام آموزشی ایران است.</p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/308/198