مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی 8 1404 10 01 Comparing the Effectiveness of Quality Circle Time (QCT) Training versus Mindfulness Training on Cognitive and Communication Skills in Elementary School Students مقایسه اثربخشی آموزش کیفیت دایره زمان (QCT) با آموزش ذهن‌آگاهی بر مهارت‌های شناختی و ارتباطی دانش‌آموزان ابتدایی 1 16 10.61838/jcbl.297 FA خدیجه مهدوی اصل گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران علی نقی اقدسی گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران علیرضا اقدمی باهر گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران جواد مصرآبادی گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی، تبریز، ایران Journal Article 1404/04/16 <p>The study aimed to compare the effectiveness of two psychological interventions—Quality Circle Time (QCT) and mindfulness training—on improving the cognitive and communication skills of elementary school students. This quasi-experimental study employed a pretest-posttest design with a control group. The statistical population consisted of female elementary school students from second-shift schools in Tehran Province during the 2023–2024 academic year. Forty-five participants were purposefully selected and randomly assigned to three groups: mindfulness training, Quality Circle Time (QCT) training, and a control group (15 participants per group). Data were collected using the Cognitive Skills Questionnaire by Nejati (2013) and the Communication Skills Questionnaire by Jerabek (2003). Both interventions were conducted in structured group sessions across 10–12 weeks. Data analysis was performed using repeated-measures ANOVA in SPSS-24. Results revealed that both QCT and mindfulness training significantly improved students’ cognitive and communication skills (p &lt; 0.05). However, mindfulness training had a stronger effect on cognitive skills, while QCT showed greater effectiveness in enhancing communication—particularly verbal—skills. The effects remained stable at follow-up. Both QCT and mindfulness training were effective interventions for enhancing elementary students’ cognitive and communication skills, each excelling in different domains. Integrating these two approaches may provide a comprehensive educational strategy for fostering both cognitive and social competencies.</p> <p>هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی دو مداخله روان‌شناختی، یعنی آموزش کیفیت دایره زمان (QCT) و آموزش ذهن‌آگاهی، بر بهبود مهارت‌های شناختی و ارتباطی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی بود. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دختران دانش‌آموز مقطع ابتدایی نوبت دوم مدارس استان تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود. از میان آن‌ها ۴۵ نفر به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در سه گروه شامل آموزش ذهن‌آگاهی، آموزش کیفیت دایره زمان (QCT) و گروه کنترل تقسیم شدند (هر گروه ۱۵ نفر). ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه مهارت‌های شناختی نجاتی (۱۳۹۲) و پرسشنامه مهارت‌های ارتباطی جرابک (۲۰۰۳) بود. هر دو برنامه مداخله‌ای در قالب جلسات گروهی منظم طی ۱۰ تا ۱۲ جلسه اجرا شدند. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS-24 و آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر تحلیل شدند. نتایج نشان داد که هر دو مداخله آموزش ذهن‌آگاهی و آموزش کیفیت دایره زمان (QCT) موجب افزایش معنادار در مهارت‌های شناختی و ارتباطی دانش‌آموزان شدند (p &lt; 0.05). با این حال، آموزش ذهن‌آگاهی در بهبود مهارت‌های شناختی نسبت به QCT اثربخشی بالاتری داشت، در حالی که آموزش کیفیت دایره زمان در افزایش مهارت‌های ارتباطی، به‌ویژه مهارت‌های کلامی، مؤثرتر بود. اثرات این دو مداخله در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی ماند. هر دو مداخله QCT و ذهن‌آگاهی در ارتقای مهارت‌های شناختی و ارتباطی مؤثر بودند، اما هر یک در حوزه‌های متفاوتی برتری داشتند. به‌کارگیری هم‌زمان این دو رویکرد می‌تواند به توسعه جامع مهارت‌های شناختی و اجتماعی در محیط‌های آموزشی منجر شود.</p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/297/182