مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی 7 1404 08 15 Effectiveness of a Combined Theory of Mind and Floortime Program on Social-Communication Skills, Emotion Regulation, and Behavioral Flexibility in Children with Autism Spectrum Disorder اثربخشی برنامه ترکیبی مبتنی بر نظریه ذهن و روش فلورتایم بر مهارت‌های اجتماعی–ارتباطی، تنظیم هیجان و انعطاف‌پذیری رفتاری در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم 1 15 10.61838/jcbl.267 FA فاطمه تقاضایی اول گروه روان شناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران. محمدرضا‌ خدابخش گروه روان شناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران. Journal Article 1403/12/11 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;">The objective of this study was to evaluate the effectiveness of a combined Theory of Mind and Floortime-based intervention on social-communication skills, emotion regulation, and behavioral flexibility in children with autism spectrum disorder (ASD). This semi-experimental study used a single-subject design. The participants were four children aged 5 to 10 years diagnosed with ASD, recruited purposively from the Avaye Autism Center in Mashhad. Data collection instruments included the Gilliam Autism Rating Scale (GARS-2), the Autism Social Skills Profile, and the Emotion Regulation Checklist. The 12-session intervention combined ToM training with Floortime techniques delivered individually. Data were analyzed using descriptive statistics, visual analysis, effect size (Cohen’s d), and percentage of non-overlapping data (PND). The results showed significant improvements across all three variables. Social-communication skills improved by 14.30% to 20.43%, emotion regulation by 17.95% to 23.80%, and behavioral flexibility by 15.85% to 21.05%. Effect size and PND indices supported the effectiveness of the intervention, indicating moderate to good outcomes. Improvements remained stable during the follow-up phase, confirming the sustained impact of the combined program. The combined Theory of Mind and Floortime program proved effective in enhancing social-communication skills, improving emotion regulation, and increasing behavioral flexibility among children with ASD. By integrating cognitive, emotional, and interactive dimensions, this multimodal intervention offers a practical and promising framework for rehabilitation programs targeting children with autism.</p> <p>هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه ترکیبی مبتنی بر نظریه ذهن و روش فلورتایم بر مهارت‌های اجتماعی–ارتباطی، تنظیم هیجان و انعطاف‌پذیری رفتاری در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم است. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح تک‌آزمودنی بود. جامعه آماری شامل کودکان ۵ تا ۱۰ سال مبتلا به اختلال طیف اوتیسم مراجعه‌کننده به مرکز آوای اوتیسم مشهد بود. نمونه شامل چهار کودک بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه گیلیام (GARS-2)، نیمرخ مهارت‌های اجتماعی اوتیسم و سیاهه تنظیم هیجان بود. برنامه مداخله در ۱۲ جلسه فردی با ترکیب آموزش نظریه ذهن و روش فلورتایم اجرا شد و داده‌ها با تحلیل توصیفی، دیداری، شاخص اندازه اثر و درصد داده‌های غیرهمپوش (PND) بررسی گردید نتایج نشان داد که برنامه ترکیبی منجر به بهبود معنادار در هر سه متغیر شد. میزان بهبودی مهارت‌های اجتماعی–ارتباطی بین 14.30% تا 20.43%، تنظیم هیجان بین 17.95% تا 23.80% و انعطاف‌پذیری رفتاری بین 15.85% تا 21.05% گزارش شد. شاخص‌های اندازه اثر و PND نشان‌دهنده اثربخشی متوسط تا خوب مداخله بودند و روند نزولی مشکلات در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی ماند. برنامه ترکیبی مبتنی بر نظریه ذهن و روش فلورتایم می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد کارآمد برای بهبود مهارت‌های اجتماعی–ارتباطی، ارتقای تنظیم هیجان و افزایش انعطاف‌پذیری رفتاری کودکان مبتلا به اوتیسم مورد استفاده قرار گیرد. این مداخله چندوجهی از طریق ترکیب ابعاد شناختی، هیجانی و تعاملی می‌تواند الگوی مناسبی برای مداخلات توانبخشی ارائه دهد.</p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/267/170