مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی 7 1404 07 01 The Mediating Role of Academic Responsibility in the Relationship between Academic Self-Belief and Academic Satisfaction with Attitudes toward Education and Career Future among Female Students of Farhangian University of Zahedan نقش واسطه‌ای مسئولیت پذیری تحصیلی در رابطه بین خودباوری تحصیلی و رضایت تحصیلی با نگرش به تحصیل و آینده شغلی در دانشجویان دختر دانشگاه فرهنگیان زاهدان 1 13 10.61838/jcbl.247 FA اله نظر علی صوفی استادیار، گروه آموزش روان شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. Journal Article 1404/02/02 <p>The present study aimed to investigate the mediating role of academic responsibility in the relationship between academic self-belief and academic satisfaction with attitudes toward education and career future among female student-teachers at Farhangian University in Zahedan. This descriptive–correlational study included the entire population of 749 female student-teachers admitted between 2020 and 2023 (academic years 1400–1403 in the Iranian calendar) at the Rasool Campus of Farhangian University, Zahedan, during 2024–2025. Data were collected using standardized questionnaires for academic self-belief, academic satisfaction, academic responsibility, and attitudes toward education and career future. Data analysis was conducted using Pearson correlation and Structural Equation Modeling (SEM). Results indicated that attitudes toward education and career future were positively correlated with academic self-belief (r=.42, p&lt;.001), academic satisfaction (r=.46, p&lt;.001), and academic responsibility (r=.48, p&lt;.001). The structural model demonstrated good fit (χ²/df=2.15, GFI=.93, CFI=.95, RMSEA=.046). Path coefficients revealed that academic self-belief (β=.47, p&lt;.001) and academic satisfaction (β=.41, p&lt;.001) significantly predicted responsibility, which in turn predicted attitudes toward education and career future (β=.44, p&lt;.001). Direct effects of self-belief (β=.18, p=.012) and satisfaction (β=.19, p=.009) on attitudes were significant, but the total effects were stronger due to the mediating role of responsibility. Findings suggest that academic responsibility serves as an important mediator between academic self-belief, academic satisfaction, and students’ attitudes toward education and career future. Enhancing students’ beliefs and satisfaction alongside promoting responsibility can foster more positive academic and career outlooks.</p> <p><strong> </strong></p> <p>هدف این پژوهش بررسی نقش واسطه‌ای مسئولیت‌پذیری تحصیلی در رابطه بین خودباوری تحصیلی و رضایت تحصیلی با نگرش به تحصیل و آینده شغلی در میان دانشجومعلمان دختر دانشگاه فرهنگیان زاهدان بود. این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجومعلمان دختر ورودی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ پردیس رسالت دانشگاه فرهنگیان زاهدان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ به تعداد ۷۴۹ نفر بود که به‌صورت سرشماری بررسی شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های استاندارد خودباوری تحصیلی، رضایت تحصیلی، مسئولیت‌پذیری تحصیلی و نگرش به تحصیل و آینده شغلی بود. داده‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. نتایج نشان داد نگرش به تحصیل و آینده شغلی با خودباوری تحصیلی (r=.42, p&lt;.001)، رضایت تحصیلی (r=.46, p&lt;.001) و مسئولیت‌پذیری تحصیلی (r=.48, p&lt;.001) همبستگی مثبت و معناداری دارد. مدل ساختاری از برازش مطلوبی برخوردار بود (χ²/df=2.15, GFI=.93, CFI=.95, RMSEA=.046). ضرایب مسیر نشان دادند خودباوری تحصیلی (β=.47, p&lt;.001) و رضایت تحصیلی (β=.41, p&lt;.001) پیش‌بینی‌کننده مسئولیت‌پذیری بوده و مسئولیت‌پذیری به‌طور معنادار نگرش به تحصیل و آینده شغلی را پیش‌بینی می‌کند (β=.44, p&lt;.001). همچنین، اثرات مستقیم خودباوری (β=.18, p=.012) و رضایت تحصیلی (β=.19, p=.009) بر نگرش معنادار بود، اما اثرات کل با واسطه‌گری مسئولیت‌پذیری تقویت شد. یافته‌ها نشان داد مسئولیت‌پذیری تحصیلی نقش واسطه‌ای مهمی در ارتباط بین خودباوری و رضایت تحصیلی با نگرش به تحصیل و آینده شغلی ایفا می‌کند. تقویت باورهای تحصیلی و رضایت دانشجویان در کنار پرورش مسئولیت‌پذیری می‌تواند نگرش مثبت‌تری نسبت به آینده تحصیلی و شغلی ایجاد کند.</p> <p> </p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/247/155