مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی 6 2025 06 30 Designing a Collaborative Learning Model in the Virtual Environment of Islamic Azad University, Tehran Province طراحی الگوی یادگیری مشارکتی در فضای مجازی دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران 1 14 10.61838/jcbl.2.2.4 FA نسرین ظاهری گروه مدیریت آموزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مهدی شریعتمداری گروه مدیریت آموزشی و آموزش عالی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. عباس خورشیدی گروه مدیریت آموزشی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران. یلدا دلگشایی گروه مدیریت آموزشی و آموزش عالی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2025 04 25 <p>The present study aimed to design a collaborative learning model in the virtual environment of Islamic Azad University in Tehran Province. This research employed a mixed exploratory (qualitative–quantitative) approach. The qualitative phase used self-emergent grounded theory based on semi-structured interviews with 15 educational management experts. In the quantitative phase, 148 doctoral students in educational management were randomly selected using the Morgan table. A researcher-made questionnaire was developed and data were analyzed using confirmatory factor analysis via LISREL. The confirmatory factor analysis revealed a model composed of three main dimensions: Technology (hardware, software, brainware), Management (instructional method, curriculum, evaluation), and Human (teacher, student, support), totaling 9 components and 62 indicators. All path coefficients were statistically significant, and the goodness-of-fit indices confirmed the model’s validity. The results demonstrate that the proposed model—with its defined dimensions and components—effectively explains collaborative learning in virtual settings and can serve as an operational framework for virtual education planning in Islamic Azad Universities.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی یادگیری مشارکتی در فضای مجازی در دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران انجام شده است. این مطالعه با روش آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) انجام گرفت. در بخش کیفی، از رویکرد داده‌بنیاد خودظهور با مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان استفاده شد. در بخش کمی، با استفاده از فرمول مورگان، ۱۴۸ نفر از دانشجویان دکتری رشته مدیریت آموزشی به روش تصادفی انتخاب و داده‌ها با پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری و با آزمون تحلیل عاملی تأییدی در نرم‌افزار LISREL تحلیل شدند. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که الگوی یادگیری مشارکتی دارای سه بعد اصلی شامل تکنولوژی (سخت‌افزار، نرم‌افزار، مغزافزار)، مدیریتی (روش آموزشی، برنامه درسی، ارزیابی) و انسانی (استاد، دانشجو، پشتیبانی) می‌باشد که در مجموع ۹ مؤلفه و ۶۲ شاخص را در بر می‌گیرد. همه ضرایب مسیر در تحلیل عاملی معنادار و شاخص‌های برازش مدل مناسب بودند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مدل طراحی‌شده با برخورداری از ابعاد سه‌گانه و مؤلفه‌های تعریف‌شده، توانایی تبیین مؤثر یادگیری مشارکتی در محیط مجازی را دارد و می‌تواند به عنوان الگویی عملیاتی در برنامه‌ریزی آموزش مجازی در دانشگاه‌های آزاد استفاده شود.</p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/177/123