مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی 6 2025 07 05 Design and Content Validity Assessment of a Sensory Sensitivity Empowerment Program (Based on VAKT) for Underachieving Gifted Children طراحی و سنجش روایی محتوایی برنامه توانمندسازی حساسیت حواس (مبتنی بر VAKT) برای کودکان تیزهوش کم­پیشرفت 69 75 10.61838/jcbl.2.2.7 FA معصومه گلشنی جورشری دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی و آموزش كودكان استثنایی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. سعید رضایی دانشیار گروه روانشناسی و آموزش كودكان استثنایی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران پرویز شریفی درآمدی استاد تمام، گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران فاطمه نیکخو استادیار گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Journal Article 2025 04 21 <p>The purpose of the present study was to identify the components and elements of a sensory sensitivity empowerment program (based on the VAKT model), develop the program, and assess its content validity for underachieving gifted children. This study adopted a qualitative approach using a research synthesis methodology. The statistical population included all articles and studies related to sensory sensitivity. The sample consisted of 92 articles published between 2012 and 2023. Based on inclusion and exclusion criteria, an initial selection of 27 documents was made. Following a review of abstracts, article quality, and relevance, 13 documents were selected as the final research sample. Data analysis was conducted using the six-step framework by Petticrew and Roberts (2006). Content validity was evaluated using the Content Validity Index (CVI). According to the research findings, the sensory sensitivity empowerment program is structured around six main themes: neurological mechanisms, sensory profiles, individual and environmental factors, emotional and psychological factors, sensory well-being, and sensory integration. The content validity of the program, based on the Content Validity Index, was calculated at 0.82, indicating acceptable content validity. Therefore, the sensory sensitivity empowerment program for underachieving gifted children can serve as an effective tool for improving sensory sensitivity and enhancing their sensory functioning. It holds significant potential for application in educational and therapeutic interventions and can provide a foundation for future research in this field.</p> <p> </p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی مؤلفه­ها و عناصر برنامه توانمندسازی حساسیت حواس (مبتنی بر VAKT)، تدوین برنامه و سنجش روایی محتوایی آن برای کودکان تیزهوش کم­پیشرفت بود. روش پژوهش، کیفی و از نوع سنتزپژوهی بود. جامعه آماری شامل تمامی مقالات و پژوهش های مرتبط با حساسیت حواس بود. حجم نمونه تعداد ۹۲ مقاله بود که در سال های 2012 تا ۲۰۲۳ منتشر شده بودند و براساس معیارهای ورود و خروج، ابتدا ۲۷ و سپس بعد از مطالعه ی چکیده ی اسناد، کیفیت مقالات و میزان مرتبط بودن، تعداد 13 مورد به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شد. جهت تحلیل داده‌ها از الگوی شش مرحله ای پتیکرو و روبرتس (2006) و برای روایی محتوایی از شاخص روایی محتوایی استفاده شد. طبق یافته های پژوهش، برنامه توانمندسازی حساسیت حواس بر 6 مضمون اصلی شامل: مکانیسم‌های عصبی، پروفایل‌های حسی، عوامل فردی و محیطی، عوامل عاطفی و روانشناختی، بهزیستی حسی ویکپارچگی حسی استوار است. روایی محتوایی براساس شاخص روایی محتوایی 82/0 به­دست آمد که مبین روایی محتوایی قابل قبول برنامه بود. بنابراین، برنامه توانمندسازی حساسیت حواس برای کودکان تیزهوش کم­پیشرفت می‌تواند به عنوان یک ابزار مؤثر در بهبود حساسیت حواس و ارتقای عملکرد حسی این افراد مورد استفاده قرار گیرد و پتانسیل بالایی برای کاربرد در مداخلات آموزشی و درمانی دارد و می‌تواند به عنوان پایه‌ای برای پژوهش‌های آینده در این حوزه باشد.</p> <p> </p> https://www.journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/147/132